‏-‏ كليات: محقق پس از تعيين و تنظيم موضوع بايد در فكر انتخاب «روش ‏» تحقيق باشد. ‏مراد از انتخاب روش تحقيق اين است كه مشخص كنيم، چه روش تحقيقي براي موضوع ‏خاص لازم است ‏.انتخاب روش‌ انجام تحقيق بستگي به هدف ما، نوع كاوش محقق براي ‏دست‌ يافتن به هدف ما، ماهيت موضوع مورد تحقيق و امكانات اجرائي آن دارد. بنابراين ‏هنگامي كه مي‌توان در مورد روش بررسي و انجام يك تحقيق تصميم گرفت كه ماهيت ‏موضوع مورد پژوهش، هدف ما و نيز وسعت دامنه آن مشخص باشد. به عبارت ديگر هدف ‏از انتخاب روش تحقيق آن است كه محقق مشخص نمايد چه شيوه و روشي اتخاذ كند تا او ‏را هر چه دقيق‌تر، آسانتر، سريع‌تر و ارزان‌تر در دستيابي به پاسخ‌ يا پاسخهائي براي پرسش ‏يا پرسش‌ها و مساله تحقيقي مورد نظر كمك كند. با توجه به اينكه موضوعات گوناگون و ‏بسياري ما را احاطه كرده است و هر موضوع،‌ پرسش يا پرسش‌هاي خاصي را طلب مي‌كند ‏و از طرفي براي پاسخ‌يابي براي انواع پرسش‌ها با استفاده از يك روش پاسخ‌يابي علمي ‏مقدور نيست،‌ طبيعي است، كه انواع روش‌هاي تحقيق يا پاسخ‌يابي بر پرسش‌ها به شيوه ‏علمي در بحث روش‌هاي تحقيق مطرح گردد. اما بايد بخاطر داشت كه اساس پيدايش نام ‏خاصي براي هر يك از اين روش‌ها،درواقع چگونگي بهره‌وري آنها از شاخص‌هاي ذيل ‏است.اين شاخصها عبارتند از ‏:‏
‏ الف- ماهيت موضوع تحقيق يا به عبارت ديگر ماهيت و كيفيت سئوالها ،فرضيه ها و هدفهاي ‏مورد بررسي.‏
‏ ب- چگونگي وسعت دامنه و گستردگي موضوع تحقيق‏
‏ ج- چگونگي روش گزينش نمونه
‏ د- چگونگي روش جمع‌آوري اطلاعات
‏ هـ- معيارهاي اخلاقي و انساني ناظر بر موضوع تحقيق‏
‏ و- نوع كاربرد- مبناي زماني (گذشته- حال- آينده) و امكانات اجرائي .‏
لذا با عنايت به مطالب يادشده و بويژه شاخص‌هايي كه مي‌تواند به تنهايي يا تركيبي در تعيين نام ‏روش دخيل باشند، در اين مبحث راجع به هشت روش تحقيق رايج كه در رده تحقيقات كاربردي ‏قرار مي‌گيرند بحث مي‌شود.‏
‏۱- انواع روش تحقيق: مطالعات تحقيقي يك روش و يا راهبردي را نشان مي‌دهد كه بسادگي ‏قابل تشخيص است و شامل رويه‌هاي مشترك خاصي مانند انتخاب موضوع، بيان مساله، تدوين ‏اهداف، تبيين فرضيه‌ها، روش نمونه‌گيري، جمع‌آوري اطلاعات، تجزيه و تحليل يافته‌ها ، ‏نتيجه‌گيري وپيشنهادات ‌اند. جزئيات اين رويه‌ها تا حدودي با روش تحقيق معين مي‌شوند و در اين ‏مبحث به روش‌هاي تحقيق مختلف از تحقيقات كاربردي پرداخته مي‌شود. كه اين روش‌ها عبارتند ‏از :‏
الف- روش تحقيق تاريخي ‏Historical research method
ب- روش تحقيق توصيفي ‏Descriptive research method
ج- روش تحقيق تداومي و مقطعي‏‎ Developmental and cross sectional research ‎method
د- روش تحقيق موردي و زمينه‌اي ‏case and field study research method
هـ- روش تحقيق همبستگي يا همخواني ‏core lational or associational research ‎method
و- روش تحقيق علي يا پس از وقوع‏causal comparative or “exposit facto” research ‎method ‎
ز- روش تحقيق تجربي حقيقي‏True experimental research method ‎
ح- روش نيمه تجربي‏Quasi-experimental research method ‎
ط- روش تحقيق عملي (در آموزش و پرورش)‏Action research (in education) method
ي- روش تحقيق پيمايشي‏survey research method ‎
ك- روش تحقيق تحليل محتوا ‏content analysis research method
‏ ل- روش تحقيق اكتشافي ‏exploration research method ‎

 

مروت آزادبخت

انواع روش تحقيق

2 دیدگاه در “انواع روش تحقيق

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *