NGOها و جامعه مدنی مهارگران جنگ

بار اصلی جنگ و هزینه های انسانی، عاطفی و اقتصادی آن بر دوش جامعه است در حالی كه هزینه دهندگان اصلی جنگ در همه جوامع كمترین نقش را در تصمیم سازی های جنگ دارند. به گفته دكتر علی شریعتی در جنگ ها آنان كه یكدیگر را نمی شناسند با هم می جنگند اما آنان كه یكدیگر را می شناسد یعنی سیاستمداران و رهبران با یكدیگر نمی جنگند و هر جا خطر به آنها نزدیك شد مذاكره و صلح می كنند. بنابراین باید جامعه خود بتواند درباره جنگ و تصمیمات مربوط به آن موثر باشد. در جوامع دموكراتیك امروز وجود NGO ها و جامعه مدنی مستقل از دولت سبب شده است كه مردم بتوانند در شرایط جنگی با بسیج نیروهای ضدجنگ اعمال فشار كنند و بر دولتمردان تاثیر گذار باشند. در جریان جنگ ویتنام، تظاهرات گسترده مردم در آمریكا سرانجام دولت این كشور را مجبور به خروج از ویتنام كرد. در جریان جنگ اخیر آمریكا و متحدان آن علیه عراق، درست در بحبوحه شرایط جنگی یك میلیون نفر علیه جنگ در برابر كاخ سفید تظاهرات كردند. با این حال جنگ به وقوع پیوست و عراق اشغال شد. این امر نشان می دهد كه حتی با وجود جامعه مدنی، حكومت به دلیل در اختیار داشتن ابزارها و سازمان های قدرت، جبارانه عمل می كند و اگر مقاومت جامعه مدنی نباشد به ویژه در شرایط و فضای روانی جنگ، استعداد دیكتاتوری و تحمیل نظر قدرتمندان بر جامعه افزون می شود و امنیت ملی و جنگ بهانه ای برای محدود كردن آزادی ها و حتی سركوب می گردد و دولت ها فرصتی برای بسط ید و فعال مایشاء شدن پیدا می كنند. هر چند فاجعه تروریستی و جنایت بار یازده سپتامبر در افكار عمومی آمریكا و غرب زمینه ای را پدید آورده بود كه به رغم تظاهرات یك میلیون نفری در برابر كاخ سفید، اكثریت نسبی مردم از جنگ حمایت كنند. اما واقعیت این است كه فقط با وجود نهادهای مستقل غیردولتی متعدد و متكثر و جامعه مدنی می توان جنگ را مهار كرد و مانع از اتخاذ تصمیم گیری ها به دست آنانی شد كه الینه جنگ شده ا ند. آنجا كه جامعه مدنی غایب است جامعه و حتی دولت قربانیان جنگ خواهند شد. زیرا جامعه می فهمد هزینه اجباری می پردازد و دست اندركاران مستقیم جنگ در موقعیت روانی پیروزی و شكست و یا البته جنگ قرار می گیرند. در چنان شرایطی رفتار جامعه هم قابل پیش بینی نیست. وجود جامعه مدنی به عقلانیت و رفتارهای عقلایی دولت ها در شرایط جنگی كمك می كند و برآورد نیروها و پیش بینی ها را امكان پذیرتر می سازد و عقل جمعی را در امور فعال می سازد.(دکتر هوشنگ فرخجسته)

سایت علمی و پژوهشی استاد مروت آزادبخت

NGOها و جامعه مدنی مهارگران جنگ

20 دیدگاه در “NGOها و جامعه مدنی مهارگران جنگ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *