خوش آمدید به  Azadbakht.com
 | Submit News
خوش آمدید  Anonymous  |   عضویت  |   نام کاربری:  رمز عبور:  |
 
منوي سايت
 
 
icon_home.gif صفحه اصلي
null.gif عمومي
· گالري
null.gif اجتماعي
· موضوعات خبر
· ارسال خبر
· تقويم
· پيغام كوتاه
null.gif سياسي
· مقالات روش تحقيق
· نظرسنجي ها
· آرشيو خبرها
null.gif فرهنگي
· آمار سايت
· صفحه شخصي
· پيغام خصوصي
· فهرست پروژه ها
· پروژه ها
· مديران سايت
· ليست اعضا
null.gif ابزار
null.gif منابع

null.gif مديريت
· Admin Login

icon_members.gif روش تحقيقمحتوای جدید !

favoritos.gif جامعه شناسی جنگShow/Hide content

nuke.gif عمليات روانیمحتوای جدید !Show/Hide content
 
     

 
پيغام كوت
 
 
تارخ پيغام   

 
 
     

 
     
 
روش تحقيق همبستگي يا همخواني‏





‏- روش تحقيق همبستگي يا همخواني‏ ‏:‏Correlational or Associational Research Method
‏ هنگامي كه محقق، دو يا چند دسته از اطلاعات مختلف مربوط به يك گروه يا يك دسته اطلاعات از دو يا ‏چند گروه را در اختيار دارد،‌ مي‌تواند از اين روش تحقيقي استفاده كند، چرا كه اين روش براي مطالعه ميزان ‏تغييرات در يك يا چند عامل در اثر تغييرات يك يا چند عامل ديگر است.‏
براي مثال: در حالت اول مي‌توان:‏
‏« مطالعه و بررسي احتمال رابطه ميان ميانگين نمرات دبيرستاني گروهي از دانش‌آموزان به عنوان معيار ‏گزينش براي ورود به دانشگاه و موفقيت تحصيلي آنان در دانشگاه»‏
و در حالت دوم:‏
‏« مطالعه و بررسي احتمال همبستگي نظرات زنان و مردان دانشجو درباره مديريت دانشگاه» ‏
را در نظر گرفت. در حالت اول، محقق دو دسته اطلاعات از يك گروه ( يك دسته از اطلاعات مربوط به ميانگين ‏نمرات دبيرستاني و دسته ديگر، اطلاعات مربوط به موفقيت‌ تحصيلي در دانشگاه) و در حالت دوم، محقق در واقع ‏يك دسته از اطلاعات ( نظرات مربوط به مديريت دانشگاه) از دو گروه زنان و مردان دانشجو را در دست دارد كه با ‏محاسبه ضريب همبستگي ميان اين دو دسته اطلاعات، مي‌تواند احتمال همبستگي و ميزان رابطه ميان آنها را ‏مشخص كند. به عبارت ديگر محقق در حالت اول با محاسبه ضريب همبستگي،‌ ميزان و احتمال همبستگي ميانگين ‏نمرات دبيرستاني را با موفقيت دانشگاهي، در حالت دوم، ميزان و احتمال همبستگي نظرات زنان و مردان دانشجو ‏درباره مديريت دانشگاه را آشكار مي‌سازد.معمولاً اين نوع مطالعات در صدد پاسخگوئي به سه سئوال زيرند:‏
‏ الف- آيا رابطه‌اي بين اين دو دسته از اطلاعات وجود دارد يا نه؟
در صورت منفي بودن جواب، دو سئوال ديگر مطرح نخواهد شد، و اگر جواب مثبت باشد و وجود رابطه ا‌ی محرز ‏گردد در آن صورت دو سئوال ديگر به ترتيب مطرح خواهد شد.‏
‏ ب- دومين سئوال، در مورد جهت اين همبستگي است كه ممكن است مثبت يا منفي باشد. در حالت همبستگي ‏مثبت تغييرات در هر دو دسته از اطلاعات در يك جهت است، بدين صورت اگر افزايش در دسته اول ايجاد شود، در ‏دسته دوم نيز افزايش حاصل خواهد شد يا برعكس. اما در حالت همبستگي منفي تغييرات در هر دو دسته در جهت ‏خلاف يكديگر خواهد بود، به اين ترتيب كه اگر افزايش در دسته اول ايجاد شود،‌ در دسته دوم از اطلاعات كاهش ‏حاصل خواهد شد. ‏
‏ ج- سومين سئوال اين است كه « ميزان و مقدار اين همبستگي چه اندازه است»؟
بنابراين، محقق در اين دست از تحقيقات حداقل به دو دسته اطلاعات از يك گروه نياز دارد، تا با استفاده از ‏محاسبات آماري به‌تواند پاسخ‌ اين سئوال را فراهم كند.‏
‏1-اهداف روش تحقيق همبستگي: در تحقيق همبستگي هدف اصلی آن است كه مشخص شود که:‏
‏ الف- آيا بين متغير ‏A‏ و متغير ‏B‏ (بين دو يا چند متغير كمي) رابطه‌اي وجود دارد؟
‏ ب- اگر بين متغيرهاي ‏A‏ و ‏B‏ رابطه وجود دارد اندازه و حد آن چقدر است؟‏
‏ ج- جهت رابطه (همبستگي) بين متغيرهاي ‏A‏ و ‏B‏ مثبت است يا منفي؟‏
‏« هدف از روش تحقيق همبستگي عبارت است از توصيف روابط موجود بين متغيرها و استفاده از يك ‏همستگي معلوم براي پيش‌بيني يك متغير از روي متغير ديگر.»‏
مثال: آيا بين توجه زياد مديران و افزايش رضايت شغلي كارمندان رابطه‌اي وجود دارد.؟
چنين رابطه‌اي مويد اين است كه مديراني كه داراي توجه بيشتري به كارمندان خود دارند، كارمندان آنها از سطح ‏رضايت بالاتري برخوردارند تا مديراني كه توجه كمتري به كارمندان خود دارند.‏
‏ در روش تحقيق همبستگي حداقل به دو متغير از يك نمونه يكسان از آزمودنيها جهت جمع‌آوري اطلاعات نياز ‏است و پس از جمع‌آوري اطلاعات، ميزان رابطه را با استفاده از ضريب همبستگي تعيين مي‌گردد. ضريب همبستگي ‏يك شاخصي براي جهت و مقدار رابطه است روش تحقيق همستگي هرگز يك رابطه علت و معلولي را بيان نمي‌كند ‏بلكه صرفاً رابطه را توصيف مي‌كند. و ضريب همبستگي عددي بين صفر و يك (0<‏r‏<1) مي‌باشد.‏
‏ اگر ضريب همبستگي نزديك صفر باشد دو متغير به هم وابسته نيستند‏
‏ اگر ضريب همبستگي نزديك 1 باشد دو متغير قوياً‌ به هم وابسته‌اند
دو متغير مي‌توانند به صورت معكوس بهم وابسته باشند، يعني ضريب همبستگي عددي منفي است.‏
‏ اگر ضريب همبستگي نزديك به 1- باشد، رابطه قوي و معكوس است.‏
و يك رابطه منفي هنگامي پيش مي‌آيد كه دو متغير بطريقي به هم وابسته باشند كه با افزايش يكي، ديگری كاهش ‏يابد و برعكس.‏
مثال(1) :چرا هر چه تعداد دانش‌آموزان كلاس افزايش مي‌يابد پيشرفت تحصيلي كاهش مي‌يابد؟ مثال (2): ‏بررسي رابطه بين اضطراب و دقت
‏ « امتيازات حاصله در يك مقياس اضطراب و ميزان دقت در انجام يك كار ويژه‌ را مي‌توان از جامعه نمونه ‏بدست آورد، هر دو دسته امتيازات بهم ربط داده مي‌شوند و ضريب حاصله معرف ميزان رابطه است»‏
‏ مثال (3): بين متغيرهاي ‏x‏ و ‏y، همبستگي معكوس وجود دارد.‏
‏ « 45/- =‏ ‏ بيان شده است تفسير: همستگي وجود دارد كه مقدار آن 45/0 و جهت همبستگي منفي ‏مي‌باشد كه با افزايش متغير مستقلX، مقدار متغير وابستهY‏ كاهش مي‌يابد و برعكس »‏
‏2- ويژگيهاي روش تحقيق همبستگي:‏
‏ الف- اين روش هنگامي به كار مي‌رود كه تعداد متغيرهاي بازيگر در موقعيت آزمايش زياد باشند، به طوري كه از ‏طريق روش تحقيق تجربي، كنترل و دستگاري آنها امكان‌پذير نباشد، مانند تحقيقاتي كه در زمينه پيش‌بيني ‏موفقيت يا شكست دانش آموزان در تحصيلات دانشگاهي صورت مي‌گيرد.‏
‏ ب- اين روش تحقيق، سنجش و ارزيابي چند متغير و روابط فيمابين آنها را در لحظه‌اي ويژه‌ و در شرايط واقعي ‏مقدور مي‌سازد، مانند تحقيقاتي كه در زمينه بررسي روائي و پايائي آزمونها انجام مي‌گيرد.‏
‏ ج- اين روش پژوهشي صرفاً درجات همبستگي و روابط بين متغيرها را بررسي مي‌كند.‏
‏3- محدوديت‌هاي روش تحقيق همبستگي:‏
‏ الف- در اين روش از پژوهش الزاماً روابط علت و معلولي شناسائي نمي‌شود،‌ بلكه فقط هدف آن است كه مشخص ‏شود كدام متغير با كدام متغير ديگر به طور نسبي در جهت مثبت يا منفي همگام است.‏
‏ ب- با مقايسه با روش تحقيق تجربي، اين روش كنترل كمتري در مورد متغيرهاي مستقل اعمال مي‌كند.‏
‏ ج- در اين روش تحقيق تاثير روابط مصنوعي و غيرواقعي و همچنين به علت ضعف كنترل شديد متغيرهاي ‏مستقل، اثر عوامل خارج از حوزه تحقيق بر نتايج زياد است.‏

‏4- مراحل مختلف تنظيم تحقيق همبستگي:‏
‏ الف- موضوع تحقيق را تعيين كنيد.‏
‏ ب- از نوشته‌ها و مقالات موجود و مربوط به موضوع مورد تحقيق خود،‌ مطالعه و بررسي عميقي را آغاز و از آن با ‏توجه روشن شدن تحقيق و ياري گرفتن در تهيه طرح تحقيق استفاده نمايد.ومساله ويا سئوال اصلی خودرا نسبت به ‏موضوع تدوين کنيد.‏
‏ ج- روش انجام تحقيق خود را در اين چارچوب مشخص كنيد:‏
‏ (1) شناسائي متغيرهاي مناسب و مرتبط با موضوع مورد تحقيق.‏
‏ (2) بررسي جامعه آماري و انتخاب جامعه نمونه مناسب‏
‏ (3) تعريف واژه‌ها و تعريف عملياتي متغيرها ی مستقل و وابسته ‏
‏ (4) تدوين اهداف و فرضيه‌هاي اهم
‏ (5) انتخاب يا توليد وسايل مناسب و كافي براي جمع‌آوري اطلاعات و سنجش آنها ‏
‏ (6) گزينش روش آماري براي محاسبه ضريب همبستگي كه با موضوع تحقيق متناسب باشد. و همچنين ‏استفاده از آمار استنباطي مناسب جهت تائيد يا رد فرضيه‌ها
‏ هـ- به تجربه و تحليل، تعبير و تفسير يافته‌ها و نتيجه‌گيري از آنها و ارائه پيشنهادات اجرايي و تحقيقاتي از آنها ‏مبادرت ورزيد..‏
‏ و- از كار تحقيقاتي يك گزارش تنظيم و تهيه نمايد.‏
‏5- محاسبه ضريب همبستگي پيرسون‏ ‏ ‏
‏ الف- همبستگي‏ ‏: موقعي كه پژوهشگر با دو توزيع سروكار دارد و علاقه‌مند است كه رابطه بين آنها را مورد ‏پژوهش قرار دهد. يا به عبارت ديگر مواقعي وجود دارد كه هدف پژوهش عبارت از تعيين رابطه يا همبستگي بين دو ‏متغير است. به عنوان مثال، «كودكان بلند قد غالباً سنگين‌تر از كودكان كوتاه قد هستند.»، « بچه‌هاي پرخاشگر ‏تمايل بيشتري به بحث و مجادله كردن دارند.» ، « بچه‌هاي مهربان دوستان بيشتري دارند.»در تعليم و تربيت غالب ‏فعاليت‌هاي آموزشي بر اين اصل استوارند كه بين تعميم‌ گيريهاي برنامه‌ريزي و آموزش همبستگي وجود دارد. غالب ‏مربيان آموزشي مشتاق‌اند كه از سوابق آموزشي استفاده كنند. اين اشتياق بر اين فرض استوار است كه:‏
‏ «بين فعاليت‌‌هاي آموزشي گذشته دانش‌آموزان و فعاليت‌هاي جاري آنها و عملكردهاي آموزشي آنها در ‏آينده همبستگي وجود دارد.» همبستگي بين دو متغير داراي دامنه‌اي است كه از منهاي يك (1-) شروع و تا ‏باضافه يك (1+) ادامه دارد. اين روش يا ارزشهاي مقداري همبستگي را، ضريب همبستگي گويند.وضريب همبستگي ‏را با (‏ ‏) نشان مي‌دهند. ضريب همبستگي(1-) نشان‌دهنده همبستگي معكوس و كامل و (1+) نشانگر ‏همبستگي مستقيم و كامل است. و ضريب همبستگي صفر نمايانگر عدم وجود همبستگي خطي است. ضرايبي كه ‏بين (1- تا صفر) قرار دارند همبستگي منفي و معكوس و ضرايبي كه بين ( صفرتا 1+) واقع مي‌شود مستقيم و ‏مثبت هستند.‏
همبستگي معكوس به اين معني است كه: افزايش يك متغير در رابطه با كاهش متغير ديگري است.به عبارت ديگر ‏چنانچه متغيرX‏ افزايش پيدا كند ‏Y‏ كاهش پيدا خواهد كرد.‏
همبستگي مثبت و مستقيم به اين معني است كه: جهت تغييرات در دو متغير يكسان است.و افزايش يا كاهش يك ‏متغير همراه با افزايش يا كاهش متغير ديگر است.‏
همبستگي مثبت و مستقيم به اين معني است كه: جهت تغييرات در دو متغير يكسان است. و افزايش يا كاهش يك ‏متغير همراه با افزايش يا كاهش متغير ديگر است.‏
همبستگي صفر، يعني تغييرات يك متغير هيچ‌گونه اطلاعاتي در مورد تغيير ديگر به ما نمي‌دهد.برخي مواقع ‏همبستگي يا رابطه به صورت خط مستقيم نيست بلكه شبيه منحني است. اين همبستگي را غيرخطي گويند. اين ‏نوع همبستگي ممكن است در مطالعه رشد خزانه لغات و سن هر نوجواني مشاهده شود.‏
‏ ب- محاسبه ضريب همبستگي پيرسون:براي محاسبه ضريب همبستگي روش‌هاي مختلفي وجود دارد. ولي ‏هر روش براي داده‌هاي معين مناسب است. روش پيرسون زماني بكار برده مي‌شود كه داده‌هاي جمع‌آوري شده با ‏استفاده از مقياس اندازه‌گيري فاصله‌اي ‏ يا نسبي‏ ‏ اندازه‌گيري شده باشند.فرمول محاسبه ضريب همبستگي ‏گشتاوري پيرسون مطابق فرمول ‏ ‏ است:‏
‏ ‏
در فرمول فوق:ضريب همبستگي=‏ ‏ تعداد آزمودنيها=‏
نمره آزمودني در متغير اول=‏ ‏ نمره آزمودني در متغير دوم =‏
‏ مجموع=‏ ‏
محاسبه ضريب همبستگي از راه اعداد خام:‏






‏172‏ ‏16‏ ‏1849‏ ‏4‏ ‏43‏
‏275‏ ‏25‏ ‏2025‏ ‏5‏ ‏55‏
‏402‏ ‏36‏ ‏4489‏ ‏6‏ ‏67‏
‏152‏ ‏16‏ ‏1444‏ ‏4‏ ‏28‏
‏245‏ ‏25‏ ‏2401‏ ‏5‏ ‏49‏
‏490‏ ‏49‏ ‏4900‏ ‏7‏ ‏70‏
‏720‏ ‏81‏ ‏6400‏ ‏9‏ ‏80‏
‏310‏ ‏25‏ ‏2844‏ ‏5‏ ‏62‏
‏438‏ ‏36‏ ‏5329‏ ‏6‏ ‏73‏
‏747‏ ‏81‏ ‏6889‏ ‏9‏ ‏83‏






جدول محاسبه ضريب پيرسون نمرات ده نفر دانش‌آموز را در دو آزمون نشان مي‌دهد. ‏

‏ ‏







‏ ‏
‏91/0 =‏
تفسير: بين متغير ‏ و ‏ همبستگي وجود دارد و مقدار آن 91/0 مي‌باشد و جهت آن مثبت مي‌باشد. با ‏افزايش متغير مستقل ‏ ،مقدار متغير وابسته ‏ ‏ افزايش مي‌يابد.‏
‏(2) محاسبه ضريب همبستگي از راه انحراف از ميانگين:‏
روش دوم محاسبه ضريب همبستگي پيرسون (انحراف نمرات) دومين روش محاسبه ‏r‏ ساده‌تر و مختصرتر است. در ‏اين روش از انحرافات نمرات ‏ و‏ ‏ از ميانگين‌هاي آنها استفاده مي‌شود. فرمول اين روش بشرح ذيل است:‏

در اين فرمول: ضريب همبستگي =‏ ‏ انحراف هر نمره از ميانگين‌ ‏xها=‏
‏ انحراف هر نمره از ميانگين‌‏yها=‏ ‏ مجموع =‏
جدول محاسبه ضريب همبستگي براي ده نفر دانش‌آموز در دو آزمون.با استفاده از انحرافهاي نمره‌ها از ميانگين








‏38‏ ‏4‏ ‏361‏ ‏2-‏ ‏19-‏ ‏4‏ ‏43‏
‏7‏ ‏1‏ ‏49‏ ‏1-‏ ‏7-‏ ‏5‏ ‏55‏
‏0‏ ‏0‏ ‏25‏ ‏0‏ ‏5+‏ ‏6‏ ‏67‏
‏48‏ ‏4‏ ‏576‏ ‏2-‏ ‏24-‏ ‏4‏ ‏38‏
‏13‏ ‏1‏ ‏169‏ ‏1-‏ ‏13-‏ ‏5‏ ‏49‏
‏8‏ ‏1‏ ‏64‏ ‏1+‏ ‏8+‏ ‏7‏ ‏70‏
‏54‏ ‏9‏ ‏324‏ ‏3+‏ ‏18+‏ ‏9‏ ‏80‏
‏0‏ ‏1‏ ‏0‏ ‏1-‏ ‏0‏ ‏5‏ ‏62‏
‏0‏ ‏0‏ ‏121‏ ‏0‏ ‏11+‏ ‏6‏ ‏73‏
‏63‏ ‏0‏ ‏441‏ ‏3+‏ ‏21+‏ ‏9‏ ‏83‏
‎ ‎ ‎




‏ ‏
‏ (3) محاسبه ضريب همبستگي با استفاده از نمره‌هاي استاندارد:سومين روش محاسبه ضريب همبستگي از روش ‏دوم ساده‌تر و مختصرتر است. در اين روش از نمره‌هاي استاندارد يعني ‏ ‏ و ‏ ‏ استفاده مي‌شود. در روش مورد ‏بحث از فرمول ‏ ‏‌ به كار برده مي‌شود. ‏
‏ جدول محاسبه ضريب همبستگي با استفاده از نمره‌هاي استاندارد






‏27/1‏ ‏1-‏ ‏27/1-‏ ‏4‏ ‏43‏
‏24/0‏ ‏5/0-‏ ‏47/0-‏ ‏5‏ ‏55‏
‏0‏ ‏0‏ ‏33/0‏ ‏6‏ ‏67‏
‏6/1‏ ‏1-‏ ‏6/1-‏ ‏4‏ ‏38‏
‏44/0‏ ‏5/0-‏ ‏87/0-‏ ‏5‏ ‏49‏
‏27/0‏ ‏5/0‏ ‏53/0‏ ‏7‏ ‏70‏
‏8/1‏ ‏5/1‏ ‏2/1‏ ‏9‏ ‏80‏
‏0‏ ‏5/0-‏ ‏0‏ ‏5‏ ‏62‏
‏0‏ ‏0‏ ‏73/0‏ ‏6‏ ‏73‏
‏1/2‏ ‏5/1‏ ‏4/1‏ ‏9‏ ‏83‏




‏ ‏
مراحل محاسبه: انحراف استاندار‏x

‏ ‏ ‏ ‏
‏: انحراف استاندار‏y
‏ ‏
از جدول ذيل مي‌توان به عنوان راهنمايي براي توصيف و تفسير تقريبي همبستگي استفاده كرد.‏
معني r
همبستگي بسيار پايين ‏0/0-0/19‏
همبستگي پايين ‏0/20-0/39‏
همبستگي متوسط ‏0/40-0/69‏
همبستگي بالا ‏0/70-0/80‏
همبستگي خيلي بالا ‏0/90-1‏
ضريب همبستگي پيرسون (‏ ‏) براي توصيف ميزان همبستگي بين دو متغير كه با استفاده از مقياس فاصله‌اي يا ‏نسبي اندازه‌گيري شده باشند، بكار برده مي‌شود.‏
‏1-5- مفروضات ضريب همبستگي پيرسون:‏
‏ ضريب همبستگي شاخص معتبري براي تعيين رابطه بين متغيرهايي است كه داراي مفروضاتي به شرح ذيل است:‏
الف- رابطه بين دو متغير خطي باشد. ‏ ‏ =‏
ب- توزيعها داراي شكل مشابه باشند.‏
ج- نمودار پراكندگي يكسان باشد.‏
‏- رابطه خطي به رابطه‌اي گفته مي‌شود كه نمودار پراكندگي آن به صورت خط است. ضريب همبستگي پيرسون ‏فقط براي توصيف همبستگي خطي مناسب است.‏
مشاهده نمودار پراكندگي ساده‌ترين روشي است كه مي‌توان از طريق آن خطي يا غيرخطي بودن رابطه بين متغيرها ‏را تعيين كرد. چنانچه در نموداري نقاط تعيين شده در حول و حوش يك خط قرار گرفته باشند، مفروضه خطي بين ‏دو متغير رعايت شده و مي‌توان براي محاسبه ضريب همبستگي از روش پيرسون استفاده كرد. در غير اين صورت ‏‏(رابطه غيرخطي) محاسبه ضريب همبستگي پيرسون صحيح نيست.‏
شيب معکوس شيب مستقيم





‏-‏

‏-‏ مشابه بودن اشكال توزيع‌هاي ‏ ‏ و ‏ ‏ است. چنانچه بين اشكال متغير ‏ كجي به راست است و ‏ ‏ كجي به چپ باشد، ضريب همبستگي پيرسون قادر به برآورد رابطه بين متغيرهاي ‏ ‏ و ‏ ‏ ‏نيست.‏
‏-‏ ضريب همبستگي پيرسون به عرض نقاط پراكندگي ارتباط دارد. به اين معني كه عرض نقاط در سرتاسر ‏نمودار بايستي يكسان باشد. اين مفروضه را يكساني نقاط پراكندگي مي‌گويند.‏
‏ ‏


همبستگي با پراكندگي تقريبا" يکسان همبستگي با پراكندگي ناهمگن همبستگي با ‏پراكندگي يكسان


شكل همبستگي با پراكندگي يكسان و ناهمگن
‏2-5-عواملي كه بر ضريب همبستگي تاثيرگذارند:‏
‏ هنگام تفسير ضريب همبستگي بايستي ماهيت جامعه‌اي را كه دو متغير در آن مورد مشاهده يا اندازه‌گيري شده ‏است مورد بررسي قرار داد. ضريب همبستگي بين دو متغير از جامعه‌اي به جامعه ديگر فرق مي‌كند. زيرا:‏
‏ الف- اساس رابطه از جامعه‌اي به جامعه‌ ديگر فرق مي‌كند.‏
رابطه اصلي بين متغيرها ممكن است از جامعه‌اي به جامعه ديگر تفاوت داشته باشد. ‏
به عنوان مثال: در افراد بشر در سنين 10 تا 16 سالگي بين سن تقويمي و توانايي فيزيولوژيكي همبستگي بالا ‏وجود دارد.ولي بين اين دو متغير در سنين 20 تا 26 سالگي همبستگي وجود ندارد. ‏
بين سن عقلي و سن تقويمي در دوران كودكي اوليه همبستگي مستقيم و بالا وجود دارد ولي بين دو متغير در ‏مرحله كودكي ثانوي همبستگي وجود ندارد. ‏
‏ ب- پراكندگي متغيرها در جوامع مختلف، متفاوت است. ‏
‏ همبستگي بين دو متغير در جامعه‌اي كه بر اساس متغيرهاي مورد بررسي ناهمگن ‏ است بيشتر است از ‏همبستگي همان متغيرها در جامعه‌اي كه بر حسب آن متغيرها همگن ‏ است. به عنوان مثال: در يك دانشكده ‏‏(جامعه) بين قد و موفقيت در بازي بسكتبال همبستگي مثبت و بالايي وجود دارد. اما در تيم بسكتبال يك كشور ‏چنين رابطه‌اي وجود ندارد. زيرا اعضاي تيم بسكتبال يك كشور همه بلند قد هستند. در گروهي كه ميزان تجانس ‏يا همگني خيلي زياد است همبستگي بين متغيرها كمتر از همبستگي همان متغيرها در جامعه‌اي كه تجانس يا ‏همگني كمتر است.‏
‏ ج- همبستگي بين دو متغير تحت تاثير همبستگي آنها با متغير ثالثي قرار دارد. ممكن است همبستگي بين دو ‏متغير بدليل همبستگي آنها با متغير ديگري ‌باشد. ‏
به عنوان مثال: همبستگي بين فيزيك و رياضي ممكن است بدليل همبستگي اين متغيرها با متغير هوش باشد. ‏بنابراين در تفسير همبستگي بايستي به دنبال متغير يا متغيرهايي كه ممكن است موجب همبستگي بين متغيرهاي ‏مورد مطالعه شده‌اند بود.‏
‏3-5- تفسير ضريب همبستگي:‏
‏ الف- ضريب همبستگي جهت و شدت رابطه بين دو متغير را تعيين مي‌كند. گرچه اين ضريب به صورت اعشاري ‏بيان مي‌شود ولي تفسير آن نبايستي بر حسب درصد باشد. ‏
به عنوان مثال: ضريب همبستگي 70/0 هفتاد درصد از رابطه بين متغيرهاي ‏ ‏ و ‏ ‏ را تعيين نمي‌كند. ‏ضريب همبستگي را نمي‌توان به صورت نسبت مورد مقايسه و تفسير كرد. به عنوان مثال: نمي‌توان گفت: ضريب ‏همبستگي 90/0 دقيقاً دوبرابر ضريب همبستگي 45/0 است.‏
‏ ب- همبستگي بين چند متغير ضرورتاً نشان دهنده رابطه علت و معلولي بين متغيرها نيست. و همبستگي بين ‏دو متغير نبايستي به اين صورت تفسير شود كه يك متغير تنها علت متغير ديگري است. غالباً عوامل ديگري وجود ‏دارند كه بر هر دو متغير تاثير مي‌گذارند،.به عنوان مثال: ممكن است چنين نتيجه‌گيري كنيم كه بين ميزان ‏اضطراب و هوش همبستگي منفي وجود دارد. نبايد چنين تصور شود كه بين هوش و اضطراب رابطه علت و معلولي ‏وجود دارد. بدين معني كه نمي‌توان گفت دانش‌آموزان مضطرب هستند چون باهوش نيستند يا اينكه ‏دانش‌آموزان باهوش نيستند به علت اين كه مضطرب هستند. ممكن است ويژگيهاي اساسی و مهم ديگري ‏نيز در مورد افراد وجود داشته باشد كه باعث مي‌شود برخي افراد ظاهراً كم هوش و مضطرب و برخي ديگر باهوش و ‏بدون اضطراب به نظر آيند. تفسير چنين رابطه‌اي بين متغيرها بدون انجام پژوهش آموزش دشوار است. همبستگي ‏بين متغيرها اين مطلب را بيان مي‌كند كه تغيير در يك متغير موجب تغيير در متغير ديگر شود يا خير؟
‏6- محاسبه ضريب همبستگي رتبه‌اي اسپيرمن (‏ و ‏)‏
فرمول ضريب همبستگي اسپيرمن به شرح ذيل است.‏
‏ ‏ ‎ ‎
اختلاف بين يك جفت رتبه = ‏d
تعداد پرسش‌ها = ‏n‏ ‏
مجموع = ‏
مثال: نمره‌هاي يك آزمون مقاله نويسي كه از دو معلم به عنوان داور درخواست شده كه مقاله‌ها را مطالعه نموده و ‏آنها را به ترتيب از 10 تا 1، رتبه‌بندي كنند. جدول ذيل رتبه‌هاي داده‌شده توسط هر يك از داوران را نشان مي‌دهد. ‏
‏ سئوال مطرح شده اين است كه: آيا بين رتبه‌هاي اعلام شده توسط داوران رابطه معناداري وجود دارد؟ ضريب ‏همبستگي رتبه‌اي اسپيرمن، ابزار مناسبي است كه ميزان رابطه يا همبستگي بين رتبه‌هاي داده‌شده را نشان ‏مي‌دهد. ‏
‏ جدول رتبه‌هاي داده‌شده توسط هر يك از داوران


داور 2‏ داور 1‏ مقاله
‏0‏ ‏0‏ ‏4‏ ‏4‏ A
‏0‏ ‏0‏ ‏1‏ ‏1‏ B
‏4‏ ‏2-‏ ‏5‏ ‏3‏ C
‏4‏ ‏2-‏ ‏9‏ ‏7‏ D
‏0‏ ‏0‏ ‏2‏ ‏2‏ E
‏4‏ ‏2‏ ‏8‏ ‏10‏ F
‏1‏ ‏1‏ ‏5‏ ‏6‏ G
‏1‏ ‏1‏ ‏9‏ ‏10‏ H
‏9‏ ‏3‏ ‏3‏ ‏6‏ I
‏1‏ ‏1‏ ‏7‏ ‏8‏ J



با توجه به جدول تفسير ضريب همبستگي، ‏‎=‎‏85/0‏ نشان دهنده همبستگي بالايي بين رتبه‌هاي داده شده ‏است.‏
توجه: به جاي ضريب همبستگي رتبه‌اي اسپيرمن مي‌توان از ضريب همبستگي رتبه‌اي كندال ‏ ( ‏tau,t‏) استفاده ‏نمود.‏
‏7-5- ضريب تعيين: ضريب همبستگي، اندازه همبستگي بين دو متغير را نشان مي‌دهد. اين شاخص درباره ‏ماهيت اين ارتباط چيز زيادي به ما نمي‌گويد. آنچه اين ابزار نشان مي‌دهد عبارت است از وجود ارتباط و بالا و پايين ‏بودن نسبي آن است.‏
اطلاعات كاملتر درباره همبستگي، هنگامي امكان‌پذير است كه شاخص ديگري به نام ضريب تعيين محاسبه شود. ‏اين ضريب با استفاده از فرمول ذيل محاسبه مي‌شود.‏
‏ (100)‏ ‏(‏ ‏ ) =‏
با محاسبه اين ضريب مي‌توان تعيين نمود كه چند درصد از كل واريانس متغير ‏ ناشي از واريانس متغير ‏ ‏ است. به عنوان مثال: ‏
‏ الف- اگر ضريب همبستگي بين متغير‏ ‏ و‏ صفر باشد (0=‏ ‏)، ضريب تعيين مساوي صفر است: ‏‏0% = 100 *‏ ‏(0) =(100)‏ ‏(‏ ‏ ) =‏




‏(چنانچه همبستگي بين دو مهارت برابر صفر باشد، توانايي اجراي يك مهارت با توانايي اجراي مهارت ديگر كاملاً ‏متفاوت است.)هيچيك از عوامل پراكندگي محاسبه شده بين دو متغير مشترك نمي‌باشد.‏
ب- اگر همبستگي (‏ ‏) بين متغيرهاي ‏ ‏ و ‏ ‏ برابر (8/0=‏ ‏) باشد، ضريب تعيين مساوي است با ‏‏64/0 =(100)* ‏ ‏(8/0 ) =‏
‎ ‎
‏ ‏Y


‏64 درصد از پراكندگي بين دو متغير مشترك است.‏
ج- چنانچه همبستگي (‏ ‏) بين دو متغير ‏ ‏ و ‏ برابر با (1=‏ ‏)باشد ضريب تعيين مساوي است با ‏‏100 =(100)*‏ ‏(1 ) =‏


‏(چنانچه همبستگي بين دو مهارت برابر باشد، توانايي مورد نياز براي اجراي يك مهارت، با ميزان توانايي لازم براي ‏اجراي مهارت ديگر مساوي است)‏
‏100 درصد پراكندگي بين دو متغير مشترك است بايد توجه داشت‏



‏ كه ضريب تعيين هيچگاه منفي نخواهد شد.‏
‏( اگر همبستگي بين دو مهارت 1- باشد، توانايي مورد نياز براي ‏
افزايش يك مهارت با كاهش ميزان توانايي مهارت ديگر همراه است.)‏









© کپی رایت توسط : Azadbakht.com (کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)
برداشت مطالب فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است .

نوشته شده در تاریخ : 2009-02-24 (6067 مشاهده)

[ بازگشت ]
 
     


PHP-Nuke Copyright © 2005 by Francisco Burzi. This is free software, and you may redistribute it under the GPL.
Powered by Platinum 7.6.b.4
Powered by Platinum(FARSI)7.6.b.4

        

مدت زمان ایجاد صفحه : 0.56 ثانیه


Tweak/Blue Theme Copyright (c) Devaz Network